← Jak działa White Whisper

White Whisper · 8 października 2026

Przekład

5 października 2026.

Angielska wersja książki powstała w jeden ranek: polecenie autora ma godzinę 10:00, ostatnia kontrola 12:40. Przełożyły ją modele i czytały ją modele. „Native speaker” w tym rozdziale to model w roli native speakera (NTS), a każdy tłumacz, redaktor i czytelnik to osobne uruchomienie modelu. Żaden człowiek, dla którego angielski jest pierwszym językiem, przekładu nie czytał. Mówią to dwa pliki z tego dnia: raport native speakera i raport asystenta (ASY), modelu, który prowadzi zespół.

bash
2026-10-05 11:55 NTS: Jestem modelem w roli native speakera, nie człowiekiem.
12:37 ASY: „Native speaker” to model w roli native speakera, nie człowiek. […] Nie czytał tego człowiek, dla którego angielski jest pierwszym językiem.
Potok przekładu: od polecenia autora do wersji 3.51en. Diagram BPMN.

Asystent napisał brief z glosariuszem i podzielił 57 rozdziałów na siedem partii. Siedmiu tłumaczy przełożyło je równolegle, dwóch redaktorów przeczytało całość z polskim tekstem obok. Native speaker czytał już samą angielszczyznę; po nim czytelnicy, którzy polskiego tekstu nie dostali. Uwagi z pierwszej partii rozstrzygnął sam native speaker, pozostałe czterej redaktorzy pomocniczy, kolejne uruchomienia modelu: zmienili 441 linii, a native speaker przeczytał każdą. Przyjął 425, poprawił 5, cofnął 11. Po każdym kroku skrypt porównywał budowę obu wersji: 57 plików, 1600 bloków, 0 uwag. Autor odpowiedział w tym czasie na dziesięć pytań tłumaczy i redaktora. Wersja 3.52en z godziny 14:02 różni się od 3.51en wskazaniem mówcy w jednym zdaniu.

Życie bloku przekładu, od zmiany w polskim tekście do pamięci tłumaczenia. Diagram stanów UML.

Blok to akapit, cytat albo separator. Przekład stoi blok w blok z polskim tekstem, a każda para trafia do pamięci tłumaczenia. Narzędzie rozpoznaje blok po polskim brzmieniu, nie po numerze rozdziału: przestawienie albo scalenie rozdziałów nic nie kosztuje, zmiana jednego słowa wysyła do ponownego przekładu cały akapit. Odgałęzienie to blok, który po angielsku celowo mówi co innego niż po polsku; ma wpis w rejestrze. Jedna para, z rozdziału „Drzwi”, miała tego ranka trzy angielskie brzmienia (3.49en to pierwsza wersja przekładu, z rana 5 października):

PL          — Poprawna.
EN, 3.49en  — Correct.
EN, 12:07   — In order.
EN, 12:36   — Civil.
bash
2026-10-05 12:36 NTS: „— In order.” → „— Civil.” […] „Poprawne stosunki” to po angielsku dokładnie „civil relations”: jedno słowo, chłodne, naturalne. „Fine.” (propozycja czytelnika) gubi chłód […]
Co znalazła każda kolejna lektura przekładu. Wykres słupkowy.

Każda lektura liczy co innego, więc słupków nie da się zsumować. Native speaker wprowadził 89 poprawek. Czytelnicy bez polskiego tekstu oznaczyli 166 miejsc jako „musi być poprawione” i 283 jako „warto poprawić” (pozycje w pięciu raportach). Dwóch następnych przeczytało złożoną całość ciągiem: 14 usterek i 13 miejsc, w których zgubili wątek. Ostatni sprawdził dziesięć zmienionych zdań, w tym „— Civil.”; osiem uznał za dobre, dwa zależą od odpowiedzi autora.

Lektura ciągła: 27 pozycji i ich rozstrzygnięcie. Diagram Sankeya.

Z 27 pozycji native speaker poprawił 9, a 7 zostawił, bo tak jest w źródle albo taki jest głos. Jedenaście odesłał do autora: czytelnik angielski zatrzymał się tam, gdzie zatrzyma się też polski. Te miejsca zostają w obu językach, dopóki autor ich nie rozstrzygnie.

Spór o jedno słowo. Czterech czytelników bez polskiego tekstu zgłosiło, że po angielsku u czatbota się nie „zamawia” — a bohater przez całą książkę zamawia u czatbota teksty. Asystent przyjął zarzut i rozesłał regułę redaktorom. Dwie minuty później ją odwołał, a po kolejnych trzech napisał autorowi. Okno zestawia cztery osobne zapisy: zdanie z raportu czytelnika, dwie wiadomości asystenta do redaktorów i śródtytuł z jego raportu dla autora.

bash
CZYTELNIK: In English you order goods or people; from a chatbot you ask for, or have it write.
2026-10-05 12:14 ASY: decyzje obowiązujące w całej książce: „order” → „ask for”
12:16 ASY: CORRECTION to the decision table […] do NOT replace with "ask for". If you already replaced any, put "order" back.
12:19 ASY: NTS poprawił moje reguły — i miał rację

Wiadomości native speakera ze sprzeciwem w repozytorium nie ma. Jest wpis w tabeli reguł dla redaktorów, z godziną zapisu pliku, cztery minuty po korekcie:

"order" STAYS when the object is a text-product […] — ordering is a motif of the book (the machine as a service; "what cannot be ordered"). […] Do NOT replace it wholesale with "ask for" — that turns him into a polite man. (Corrected after NTS, 12:20.)
przeklad/en/ZIMNA-LEKTURA-DECYZJE.md