Postój to miejsce, w którym czytelnik przerywa lekturę, bo czegoś nie rozumie: nie wie, kto mówi, o kim mowa, albo dwa zdania sobie przeczą. Czytelnikiem jest tu model językowy, który dostaje złożoną książkę bez żadnej wiedzy o projekcie i wypisuje miejsca, w których stanął. Słowa „staje” użył w raporcie asystent — model w roli ASY, który zapisuje decyzje autora i rozdziela pracę. Autor zapytał, co ono znaczy. Okno odtworzono z zapisu rozmowy i z pliku ustaleń.
2026-10-05 13:58 AUTOR: w „Medalu” nie wiadomo, kto mówi „Dobra. To jeszcze jedna świeca. Dla matki. Skoro tak.” - to mówię ja, to dość istotne
13:58 AUTOR: co to znaczy że czytelnik staje?
14:03 ASY: „Czytelnik staje” — to mój skrót, nieprecyzyjny. Chodzi o miejsce, w którym czytelnik przerywa lekturę, bo czegoś nie rozumie: nie wie, kto mówi, o kim mowa, albo dwa zdania sobie przeczą. Wraca wtedy wzrokiem, czyta jeszcze raz i na chwilę wypada z historii.
14:25 AUTOR: Czytelnik ma nie stawać, zlokalizować te miejsca gdzie staje i dać mu to czego tam potrzeba by nie stawał, jeśli to kwestia tłumaczenia i powoduje to rozjazd to trzeba utrzymywać rejestr tego typu miejsc, dlaczego jest odgałęzienie, różnica opisana zacytowana w tekście po polsku, w języku docelowym. Czaisz? Opracuj na początku format takiego pliku, jak on miałby działać, jak z niego korzystać i do czego; workflow trzeba też zmienić. Do pliku: wpisać te miejsca gdzie staje, czemu, jak rozwiązać i czemu tak, rozwiązanie.
14:30 ASY: Rejestr postojów jest założony, a praca […] nad Częścią III ruszyła — czekam teraz na pięć równoległych zadań […]O 14:25 autor wysłał dwie wiadomości — tę i zamówienie Części III. Poprawka po wiadomości z 13:58 i wykonanie polecenia z 14:25 są w historii repozytorium, czyli katalogu plików książki, w którym każda zmiana zostawia zapis (commit):
2026-10-05 14:02 COMMIT: [ASY] 3.52 / 3.52en: „Medal” — autor: „to mówię ja” (kanon, potem tekst: „— Dobra — mówię.” / „— All right, I say.”); pamięć przekładu, skład obu języków (tekst), raport
2026-10-05 14:27 COMMIT: [ASY] rejestr postojów i odgałęzień: POSTOJE.md (format, użycie, zmiana procesu), kontrola przeklad.py postoje, PROCES §13; decyzje autora 13:58 i 14:25 (czytelnik ma nie stawać; Część III)Rejestr to jeden plik. Każdy wpis ma stały numer i jeden z czterech stanów:
Stanu końcowego nie ma: wpisów się nie usuwa, zmienia się stan. Z otwartego prowadzą trzy drogi. Gdy brakująca informacja jest w kanonie, czyli w pliku faktów, piszący model dopowiada ją najkrócej, jak się da: słowem, połową zdania. Gdy nie ma jej ani w kanonie, ani w zapisach rozmów, wpis czeka na autora z gotowym pytaniem i nikt luki nie wypełnia. Gdy niejasność jest sposobem mówienia bohatera, wpis zostaje, z powodem — następny czytelnik zgłosi to samo i trafi na decyzję. Tura, czyli jedno przejście roli przez jej pracę, nie jest zamknięta, dopóki w rejestrze jest wpis otwarty.
Pierwszy wpis rejestru w całości, w brzmieniu z godziny 15:30:
### P-001 · 2-11-medal.md · kto mówi o drugiej świecy
- stan: rozwiązany
- gdzie: źródło
- zgłosił: lektura ciągła, Część II (B, najmocniejszy postój); redaktor porcji 3; kontrola ostatnich zmian (9)
- czemu staje: po „Uśmiecha się. Ja też się uśmiecham.” pada kwestia bez mówcy; czytelnik nie wie, czy drugą świecę dokłada mistrz, czy bohater, więc nie rozumie żartu w następnym zdaniu
- czego potrzeba: wskazania mówcy
- rozwiązanie: dopisane „mówię” (wersja 3.52), w obu językach
- czemu tak: autor, 2026-10-05 13:58: „to mówię ja, to dość istotne”; jedno słowo, bez zmiany treści kwestii
- odgałęzienie: nie
- pl: „— Dobra — mówię. — To jeszcze jedna świeca. Dla matki. Skoro tak.”
- en: “— All right, I say. Then one more candle. For my mother. If that's how it is.”Tu czytelnik stanął w polskim tekście, więc poprawiono polski tekst, a przekład poszedł za nim. Oba języki mówią to samo i pole „odgałęzienie” ma wartość „nie”.
Inaczej jest, gdy staje tylko czytelnik przekładu. Polskie „hale” nie mówi, do czego hale służą. Wcześniejsze angielskie „sheds” czytelniczka amerykańska, także model, zrozumiała jako szopy ogrodowe. Przekład wybrał jedno z dwóch znaczeń podanych przez autora i odtąd mówi więcej niż oryginał. Taka różnica to odgałęzienie. Zostaje w rejestrze z oboma cytatami, żeby następna tura przekładu jej nie cofnęła. Z wpisu P-008:
### P-008 · 1-05-trzy-miliony.md · „hale” (także „hala za lasem” w 1-11-prawo-weta.md)
- gdzie: en
- odgałęzienie: polskie „hale” nie mówi, do czego służą; angielskie „warehouses” wybiera jedno z dwóch znaczeń podanych przez autora (magazyny, nie centra danych), bo angielski nie ma równie ogólnego słowa, które nie myli.
- pl: „Hale. Ogromne hale między domami, pod lasem, u nas.”
- en: “Warehouses. Enormous warehouses between the houses, by the woods, where we live.”
5 października o 15:30 w rejestrze było 86 wpisów. Rozwiązanych 53, z tego 38 dotyczyło tylko przekładu; 18 czekało na autora, 15 zostawało, otwartego nie było żadnego. Odgałęzienie opisano w 23 wpisach. Kontrola rejestru, osobny skrypt, zgłaszała dwie uwagi: dwa wpisy bez pola „czemu tak”. Stan zapisany o 14:50 miał 50 rozwiązanych i dwa otwarte. O 15:03 do repozytorium weszły cztery raporty z lektury wersji 3.53, czytanej przez modele tylko po to, żeby wypisać postoje: 51 i 54 zgłoszenia w polskiej Części I i II, 35 i 46 w angielskiej. O 15:30 nie były jeszcze przeniesione do rejestru. Miarą jest liczba postojów na dziesięć stron. Pętla lektur kończy się, gdy nowy czytelnik nie zgłasza nic poza wpisami, które zostają albo czekają na autora.